Το Κέντρο Καινοτομίας Πάρου ένωσε μαθητές από τρία σχολεία του νησιού, δημιουργώντας την ομάδα αεροδιαστημικής μηχανικής Archilochus.sat, η οποία ολοκλήρωσε επιτυχώς τη φάση Critical Design Review (CDR), δηλαδή την Κρίσιμη Αξιολόγηση Σχεδιασμού, του διαγωνισμού CanSat in Greece 2026.
Η επίσημη αναφορά CDR υποβλήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2026. Από τις 31 ομάδες που είχαν αρχικά εγγραφεί σε όλη τη χώρα, μόνο 19 προχώρησαν στη φάση CDR, ενώ ενδέχεται ακόμη λιγότερες να παρουσίασαν τελικά το έργο τους στην αξιολόγηση. Η Archilochus.sat έφτασε σε αυτό το απαιτητικό ορόσημο και έλαβε βαθμολογία 73,2/100.
Παρότι η ομάδα δεν προκρίθηκε στην τέταρτη και τελική φάση των εθνικών εκτοξεύσεων, η ολοκλήρωση του CDR στην πρώτη της συμμετοχή αποτελεί σημαντικό τεχνικό και επιστημονικό επίτευγμα.
Ο σκοπός της αποστολής
Σκοπός της Archilochus.sat ήταν ο σχεδιασμός και η τεκμηρίωση ενός πλήρως ολοκληρωμένου συστήματος ατμοσφαιρικής έρευνας, μέσα στους αυστηρούς περιορισμούς διαστάσεων και λειτουργίας ενός CanSat. Η αποστολή συνδύαζε περιβαλλοντικές μετρήσεις, τηλεμετρία σε πραγματικό χρόνο, καταγραφή δεδομένων επί του συστήματος, οπτική παρατήρηση και επιστημονική ανάλυση μετά την πτήση.
Η κύρια αποστολή επικεντρωνόταν στη μέτρηση της ατμοσφαιρικής πίεσης, της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας κατά την κάθοδο, ώστε να υπολογίζονται το υψόμετρο και η ταχύτητα καθόδου. Οι μετρήσεις αυτές επιτρέπουν τη δημιουργία ενός κατακόρυφου ατμοσφαιρικού προφίλ και την επαλήθευση των φυσικών σχέσεων ανάμεσα στην πίεση και το υψόμετρο.
Η δευτερεύουσα αποστολή είχε ιδιαίτερη επιστημονική σημασία. Η ομάδα μετρούσε συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM1.0, PM2.5 και PM10 σε διαφορετικά υψόμετρα, με στόχο τη διερεύνηση της κατακόρυφης κατανομής μικρορύπων στη χαμηλή ατμόσφαιρα. Τα λεπτά σωματίδια, όπως τα PM2.5, συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους ατμοσφαιρικούς ρύπους παγκοσμίως και συνδέονται άμεσα με κινδύνους για την αναπνευστική και καρδιαγγειακή υγεία.
Συνδυάζοντας τις μετρήσεις σωματιδίων με το υψόμετρο, τον χρόνο και έναν οπτικό δείκτη νεφοκάλυψης που προέκυπτε από τις ενσωματωμένες κάμερες, η ομάδα επιδίωκε μια τρισδιάστατη περιβαλλοντική ερμηνεία των ατμοσφαιρικών συνθηκών. Έτσι, το CanSat μετατρεπόταν από συσκευή τηλεμετρίας σε μια μικρή πλατφόρμα περιβαλλοντικής έρευνας.
Το σύστημα αλεξιπτώτου και οι δοκιμές πτώσης
Κρίσιμο μέρος της αποστολής ήταν η ασφαλής και ελεγχόμενη κάθοδος του CanSat. Η ομάδα σχεδίασε και κατασκεύασε κυκλικό αλεξίπτωτο με επιθυμητή ταχύτητα καθόδου 5–6 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Το αλεξίπτωτο υποβλήθηκε σε επαναλαμβανόμενες δοκιμές πτώσης από μικρό ύψος, για να αξιολογηθούν ο χρόνος ανοίγματος, η συμμετρία, οι ταλαντώσεις και η μηχανική αντοχή του.
Η εργασία σε νησιωτικό περιβάλλον έφερε ιδιαίτερες προκλήσεις. Στην Πάρο δεν υπάρχουν ψηλά κτίρια κατάλληλα για ρεαλιστικές δοκιμές πτώσης από μεγάλο ύψος. Η ομάδα περιορίστηκε έτσι σε δοκιμές χαμηλότερου ύψους και χρειάστηκε να σχεδιάσει πτώσεις με τη βοήθεια drone για εκτενέστερη αξιολόγηση. Αυτό περιόρισε τους πλήρεις κύκλους δοκιμών που μπορούσαν να ολοκληρωθούν πριν από την υποβολή του CDR.
Παρά τους περιορισμούς, οι δοκιμές επιβεβαίωσαν το σωστό άνοιγμα του αλεξιπτώτου και την αποδεκτή συμπεριφορά καθόδου στο εύρος που δοκιμάστηκε, επιτρέποντας διαδοχικές μηχανικές βελτιώσεις. Η εμπειρία ανέδειξε επίσης τη σημασία των εφεδρικών λύσεων και της οργανωμένης ανάλυσης κινδύνων στον σχεδιασμό αεροδιαστημικών συστημάτων.
Η ομάδα
Η Archilochus.sat συγκροτήθηκε από μαθητές των ακόλουθων σχολείων:
Γενικό Λύκειο Παροικιάς
- Χαρά Σταύρου
- Θοδωρής Κώστοβ
- Κωνσταντίνος Μαλλιάρης
Γυμνάσιο Παροικιάς
- Μαριάνθη Καμαρατού
- Ιάκωβος Σπανόπουλος
Γυμνάσιο Αρχιλόχου
- Ηλίας Τζιώτης
Μέντορας της ομάδας είναι ο Δημήτρης Παπαναγιωτάκης, Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Καινοτομίας Πάρου, Μηχανικός Βιομηχανικής Πληροφορικής και Εκπαιδευτής STEM.
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές για τη συμμετοχή τους σε ένα τόσο απαιτητικό, διεπιστημονικό αεροδιαστημικό έργο. Ο σχεδιασμός, η ολοκλήρωση, οι δοκιμές και η τεκμηρίωση ενός πλήρους συστήματος CanSat απαιτούν ωριμότητα, πειθαρχία και ουσιαστική προσέγγιση μηχανικής συστημάτων.
Οι προκλήσεις του νησιωτικού περιβάλλοντος
Πέρα από τους περιορισμούς των υποδομών για δοκιμές πτώσης, η ομάδα αντιμετώπισε δυσκολίες στην προμήθεια εξοπλισμού και στους χρόνους μεταφοράς. Οι καθυστερήσεις παράδοσης υλικών και η περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένο εξοπλισμό μείωσαν τον διαθέσιμο χρόνο για βελτιώσεις πριν από την προθεσμία του CDR.
Η εργασία σε ένα απομακρυσμένο νησιωτικό περιβάλλον απαιτεί πρόσθετο σχεδιασμό, ευελιξία και ανθεκτικότητα. Αυτές ακριβώς τις δεξιότητες ανέπτυξε η ομάδα σε όλη τη διάρκεια του έργου.
Κοιτάζοντας μπροστά
Θα πραγματοποιηθεί πλήρης παρουσίαση του έργου στα σχολεία της Πάρου, ώστε να μοιραστούμε την εμπειρία, τα διδάγματα και το όραμα για το μέλλον.
Το Κέντρο Καινοτομίας Πάρου θα δημιουργήσει Ακαδημία Διαστημικής Τεχνολογίας, προσφέροντας μια οργανωμένη εκπαιδευτική διαδρομή στην αεροδιαστημική και στη μηχανική δορυφορικών συστημάτων στο νησί.
Η προετοιμασία για τον επόμενο κύκλο του διαγωνισμού θα ξεκινήσει τον Ιούνιο του 2026, με νωρίτερη συγκρότηση ομάδας και μεγαλύτερη διάρκεια ανάπτυξης και δοκιμών.
Ο στόχος παραμένει σαφής και σταθερός: οι μαθητές της Πάρου θα φτάσουν στο διάστημα.
Archilochus.sat — Κέντρο Καινοτομίας Πάρου — CanSat Greece 2026. Από ένα ελληνικό νησί στο διάστημα.
